Background
Uitgelicht

Zouttolerantie
op Texel

Background

Hans en Karel Biemond van Veredelingsbedrijf D. Biemond B.V. te Eenrum houden sinds 2010 samen met Aardappelkweekbedrijf Fobek te Sint Annaparochie proeven op het gebied van zouttolerantie van aardappelrassen. Deze proeven worden gehouden op het Ziltproefbedrijf Texel, dat zich bezighoudt met beproeving van allerlei landbouwgewassen op het gebied van zouttolerantie. Op de vraag waarom gestart werd met deze proeven, antwoordt Hans Biemond: “Er is op de wereld veel meer zilt dan zoet water en er zijn steeds meer gebieden waar door verzilting problemen optreden in de aardappelteelt.”

Bij aanvang van de proef is geprobeerd een subsidie te krijgen van het Waddenfonds, wat echter niet is gelukt. Wel hebben de noordelijke provincies een bijdrage geleverd aan het project.

De proeven worden zoals gezegd uitgevoerd op het eiland Texel. Ziltproefbedrijf Texel heeft onder leiding van Arjen de Vos, die op dit onderwerp aan de VU te Amsterdam is afgestudeerd, een gedeelte van het bedrijf dusdanig ingericht dat de irrigatie met zeewater computergestuurd kan worden uitgevoerd. Het poten en rooien van de proefvelden worden door Biemond en Fobek zelf uitgevoerd, de overige verzorging neemt het proefbedrijf voor zijn rekening. Het doel van de proef is om een voorselectie te maken op zouttolerantie van verschillende rassen om deze vervolgens op andere plaatsen in de wereld verder te ontwikkelen.

Het verschil tussen de rassen is erg groot. Biemond test tot dusverre alleen zijn eigen rassen en zaailingen en vergelijkt die met enkele vrije rassen. Uit de proeven is gebleken dat het ras Smile een hoge zouttolerantie heeft en dat ook Spunta redelijk goed uit de bus komt. Hoe dat precies komt, is nog niet geheel duidelijk. Wel bestaat de indruk dat er lijnen zijn in wilde variëteiten waardoor extra tolerantie is in te kruisen. Maar volgens Arjen de Vos van Ziltproefbedrijf Texel zit dit echter niet in de genen.

Het proefveld wordt geïrrigeerd met zout water, wat de smaak van de aardappelen wel beïnvloed. Het is echter nog niet duidelijk of percelen die van nature zilt zijn ook een andere smaak aan de aardappelen geven dan die ze van nature hebben. Ook opbrengstverschillen tussen zilte en normale percelen zijn nog niet aangetoond. “Je kunt je ook afvragen”, aldus Karel Biemond, “hoe belangrijk dit is, omdat normaal gesproken op zilte percelen überhaupt geen aardappelen gepoot kunnen worden.”

Ook is het zo dat door de regelmatige irrigatie de in één keer bij het poten gegeven stikstof uitgespoeld wordt, waardoor tot dusver nog geen betrouwbare cijfers verkregen zijn.

De proeven van Biemond en Fobek zullen niet zover gaan, dat ook gekeken wordt naar de invloed van zilte grond en irrigatie met zilt water op aaltjes en andere ziekten. Dit zou volgens hen moeten worden uitgevoerd door de handelshuizen.

Kortom, een proef met zouttolerantie met nog veel open vragen, maar als duidelijk wordt welke rassen goed gedijen op zilte(re) percelen, zou dat de afzet van dergelijke rassen kunnen vergroten.

Zilte Landbouw Texel

Het project Zilte Landbouw Texel is onderdeel van het Bsik-project ‘Leven met Water’ en is bedoeld als een voorbeeld transitieproject. Ruim 125.000 hectare in Nederland zal in de nabije toekomst steeds zilter worden. Voor de groei van de gebruikelijke gewassen is zout water schadelijk. Dit project gaat niet over het bestrijden van die verzilting, maar over het benutten ervan voor zilte landbouw (adaptatie). Zilte landbouw maakt gebruik van zouttolerante planten. In dit project zullen nieuwe en traditionele gewassen worden onderzocht op hun zouttolerantie en marktpotentie. Daarnaast wordt een agronomisch systeem gebaseerd op het gebruik van zout kwelwater ontwikkeld en worden de nieuwe (biologische) gewassen op de markt gebracht. Op deze manier zal duurzame en rendabele landbouw in gebieden met zout kwelwater ontwikkeld worden. Onderzoek binnen de zilte landbouw begint pas net van de grond te komen en dit project zal de hoeveelheid kennis over zilte landbouw vergroten.